Czarny Tydzień Szpitali Powiatowych
„Szpitalne łóżko poczeka, choroba nie!”
Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych od wielu miesięcy wskazuje na narastające problemy związane z funkcjonowaniem systemu finansowania ochrony zdrowia. Zwracana jest szczególna uwaga na fakt, że obecne rozwiązania organizacyjne i finansowe doprowadzają szpitale powiatowe do coraz trudniejszej sytuacji, która w wielu przypadkach stanowi realne zagrożenie dla ciągłości ich działania oraz bezpieczeństwa pacjentów.
Brak rozliczeń za 2025 rok, ograniczanie finansowania nadwykonań oraz zaniżone wyceny świadczeń oznaczają, że zdecydowana większość szpitali powiatowych kończy rok stratą, a skumulowane wyniki liczone w skali kraju sięgają miliardów złotych. Jednocześnie setki placówek posiadają zobowiązania finansowe liczone w miliardach złotych, a w wielu przypadkach poziom zadłużenia przewyższa wartość aktywów, co rodzi ryzyko utraty płynności finansowej.
Na tym tle szczególnie niepokojące są zapowiadane zmiany dotyczące finansowania wybranych obszarów świadczeń, w tym AOS i rehabilitacji, a także modyfikacje zasad rozliczania badań diagnostycznych, takich jak tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny oraz badania endoskopowe (gastroskopia i kolonoskopia). Równie istotnym problemem są planowane zmiany dotyczące współczynników korygujących 1,07 i 1,06, które stanowią istotne wsparcie finansowe dla szpitali I i II stopnia PSZ. Ich ograniczenie lub likwidacja dodatkowo pogłębi niedofinansowanie szpitali powiatowych.
Po wyczerpaniu kontraktu każde świadczenie wykonywane jest poniżej realnego kosztu jego realizacji, co oznacza, że szpital ponosi stratę przy jego wykonaniu. W obecnych warunkach szpitali powiatowych nie stać na realizację świadczeń ponad ustalone limity, ponieważ każde dodatkowe badanie generuje deficyt, a nieadekwatnie wyceniana diagnostyka pogłębia zadłużenie placówek.
Ograniczenie finansowania nadwykonań w praktyce prowadzi do wydłużenia kolejek, opóźnień w diagnostyce, późniejszego rozpoznawania chorób oraz gorszych rokowań pacjentów. Coraz więcej osób kierowanych jest do sektora prywatnego lub zmuszonych do wielomiesięcznego oczekiwania na świadczenia, które z medycznego punktu widzenia powinny być realizowane niezwłocznie.
Problem ten nie wynika wyłącznie z pojedynczych decyzji administracyjnych, lecz jest konsekwencją szerszej polityki systemowej, opartej na chronicznie niedoszacowanym finansowaniu ochrony zdrowia oraz braku spójnej strategii dla szpitali powiatowych. Brakuje jednoznacznych decyzji dotyczących kierunków rozwoju sieci szpitali, zasad finansowania wzrostu kosztów funkcjonowania placówek oraz mechanizmów zapewniających stabilność ekonomiczną systemu.
W praktyce szpitale funkcjonują w warunkach permanentnej niepewności finansowej, co uniemożliwia długofalowe planowanie działalności medycznej, kadrowej i organizacyjnej. W coraz większym stopniu o możliwości udzielania świadczeń decydują limity kontraktów, a nie rzeczywiste potrzeby zdrowotne pacjentów.
Nie możemy akceptować sytuacji, w której dostępność diagnostyki i leczenia zależy od ograniczeń finansowych, a nie od wskazań medycznych. Dlatego podejmowane są działania protestacyjne w ramach „Czarnego Tygodnia Szpitali Powiatowych”, których celem jest zwrócenie uwagi na pogłębiający się kryzys systemowy.
Protest ma charakter informacyjny i symboliczny. Nie jest skierowany przeciwko pacjentom, lecz stanowi wyraz sprzeciwu wobec obecnego modelu finansowania, który w ocenie środowiska szpitali powiatowych prowadzi do stopniowej degradacji publicznego systemu ochrony zdrowia.
W dniu 22 kwietnia 2026 r. o godzinie 11:45 przed szpitalami w całej Polsce odbędzie się symboliczna minuta ciszy dla systemu ochrony zdrowia, mająca na celu zwrócenie uwagi opinii publicznej na skalę problemów oraz ich konsekwencje dla pacjentów i pracowników systemu.
Podsumowując, konieczne jest pilne podjęcie działań obejmujących w szczególności:
- zapewnienie pełnego i terminowego rozliczania świadczeń,
- adekwatną wycenę procedur medycznych,
- uregulowanie zasad finansowania nadwykonań,
- opracowanie długofalowej strategii dla szpitali powiatowych,
- rozpoczęcie realnego dialogu dotyczącego przyszłości systemu ochrony zdrowia.
Brak działań naprawczych będzie prowadził do dalszego pogłębiania kryzysu w systemie ochrony zdrowia, którego skutki w największym stopniu odczują pacjenci.
